กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวงกับการพัฒนาควบคู่การรักษาอัตลักษณ์ สู่การแข่งขันรางวัลดีเด่นระดับประเทศ

มุมมองต่อการพัฒนาว่าคือการรักษาอัตลักษณ์และขับเคลื่อนการพัฒนาไปพร้อมๆกัน ของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง ผู้ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนภาคเหนือ แข่งขันในระดับประเทศ

นิยามของการพัฒนาชุมชน อาจมีความหลากหลายและแตกต่างกันไปตามมุมมอง บ้างมองว่าการพัฒนาคือการยกระดับรายได้ พัฒนาสาธารณูปโภค หรือการสร้างสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่เป็นจุดเด่นของชุมชนขึ้นมา ส่วนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง ซึ่งล่าสุดได้รับรางวัลกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรดีเด่น ระดับเขต ประจำปี 2560 จากกรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ของดีตี้บ้านเฮาจะนำเรื่องราวมาเล่าให้ฟังนี้ มีมุมมองต่อการพัฒนาว่าคือการรักษาอัตลักษณ์และขับเคลื่อนการพัฒนาไปพร้อมๆกัน โดยมีพี่ฟองจันทร์ วงศ์ชัย ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง และรองอ้อม ชยากร วงศ์อะถะ รองนายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลแม่เมาะ ร่วมให้ข้อมูล

รู้จักกับกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง

          กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง ก่อตั้งขึ้นมาตั้งแต่สมัยที่มีการอพยพชุมชนบ้านเมาะหลวงจากถิ่นฐานเดิมมาอยู่บนพื้นที่ปัจจุบัน โดยการขอใช้พื้นที่โดยไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ในอดีต ซึ่งจากการอพยพครั้งนั้น ในช่วงก่อร่างสร้างเมืองใหม่อีกครั้งบนพื้นที่จัดสรร 1 ไร่ 3 งาน ของแต่ละครอบครัว กฟผ. ตลอดจน อบต.แม่เมาะ(เทศบาลตำบลแม่เมาะในปัจจุบัน) ก็มีแนวคิดส่งเสริมให้ชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มแม่บ้านและเกษตรกร ได้มีอาชีพเสริม จึงได้จัดให้มีการอบรม โดยมีเกษตรอำเภอ รวมถึงหน่วยงานภายนอกเข้ามาให้ความรู้และเป็นพี่เลี้ยง จึงเกิดการรวมกลุ่มกันขึ้นimage093

กิจกรรมในช่วงเริ่มต้นของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง

          กลุ่มเริ่มจากการรวมตัวเล็กๆ ปลูกพืชผักสวนครัวในบ้าน ก่อนเริ่มปลูกข่า ตะไคร้ เพื่อนำมาแปรรูปเป็นน้ำพริกซึ่งใช้สูตรจากภูมิปัญญาดั้งเดิมผสานกับเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ จนกลายเป็นน้ำพริกกรอบบ้านเมาะหลวง (OTOP ระดับ 5 ดาว)ในปัจจุบัน นอกจากนี้เมื่อกลุ่มเริ่มขยายตัวขึ้น ก็มีการบริหารจัดการด้านการออมทรัพย์ ที่สามารถสร้างเงินกองกลางให้แก่สมาชิกกลุ่ม ในการฝากและกู้เงินเพื่อขยับขยายการลงทุนด้านอาชีพต่างๆ พัฒนาจนเป็นกลุ่มสวัสดิการออมทรัพย์  ที่ช่วยให้เกิดกลุ่มอาชีพย่อยต่างๆ อาทิ กลุ่มข้าวเกรียบ กลุ่มแหนม กลุ่มหัตถกรรม ขึ้นมาเป็นต้นimage095

การคิดต่อยอดพัฒนาของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง

เมื่อเริ่มมีสมาชิกและผลิตภัณฑ์จากกลุ่มอาชีพมากขึ้น กลุ่มจึงได้มองถึงการขยับขยายเพื่อทำให้สิ่งที่ชุมชนมีอยู่เกิดประโยชน์สูงสุด และพบว่าจริงๆ แล้ว กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง มีความแตกต่างและโดดเด่น ทั้งในด้านอัตลักษณ์ ที่เป็นชุมชนอนุรักษ์รักษาศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิม มีวิถีการเกษตรตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีการผลิตที่คำนึงถึงความเหมาะสมของพื้นที่ที่มีอยู่ และบูรณาการร่วมกันทั้งชุมชน ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรในหมู่บ้าน สามารถกินใช้ในครัวเรือน และขายต่อเพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ของกลุ่มได้ อีกทั้งยังมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและวัฒนธรรมหลายแห่ง จึงทำให้กลุ่มเห็นพ้องต้องกันว่าควรมีการขับเคลื่อนด้านการท่องเที่ยววิถีชุมชนขึ้น โดยตั้งชมรมท่องเที่ยวบ้านเมาะหลวงขึ้นมา จากนั้นมีโอกาสได้เชื่อมโยงกิจกรรมกับ กฟผ.แม่เมาะ และเทศบาลตำบลแม่เมาะ จนเกิดเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน พาแอ่วชุมชน ชมวิถีคนแม่เมาะ ที่จัดขึ้นในช่วงงานเทศกาลต่างๆ ในพื้นที่ รวมถึงมีการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเข้ากับโฮมสเตย์บ้านเมาะหลวงเพื่อให้ผู้มาเยือน อ.แม่เมาะ สามารถเข้ามาสัมผัสและเยี่ยมชมได้ตลอดทั้งปีimage097

การได้รับคัดเลือกให้ได้รับรางวัล กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรดีเด่น

          หน่วยงานเกษตรอำเภอแม่เมาะ เป็นผู้จัดการคัดเลือกในระดับอำเภอ โดยมีหมู่บ้านจาก 5 ตำบล ร่วมนำเสนอเพื่อคัดเลือกในเบื้องต้น โดยหมู่บ้านเมาะหลวงได้รับการคัดเลือกเป็นผู้แทนในระดับอำเภอ จากนั้นจึงได้เข้าแข่งขันในระดับจังหวัดและผ่านเข้าสู่ระดับเขตซึ่งประกอบด้วย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน โดยการคัดเลือกขั้นตอนสุดท้ายมี นายพงศ์ชัย ไชยพิเศษ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ และคณะจากสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่6 จ.เชียงใหม่ ลงพื้นที่ตรวจประเมิน ซึ่งบ้านเมาะหลวงได้รับการคัดเลือกเป็นอันดับหนึ่ง เป็นผู้แทนเขตเข้าแข่งขันในระดับประเทศต่อไปในเดือนมกราคม 2561 ซึ่งปัจจัยที่ทำให้หมู่บ้านได้รับการคัดเลือกนั้น พี่ฟองจันทร์มองว่า เกิดจากการที่คณะกรรมการได้เข้ามาสัมผัสและเห็นถึง อัตลักษณ์ชุมชน ความเข้มแข็ง เป็นหนึ่งเดียวกัน ตลอดจนลักษณะการบริหารจัดการของกลุ่ม ที่สามารถอยู่ได้ด้วยตัวเอง และมีการพัฒนากลุ่มอาชีพและกิจกรรมย่อยที่เข้มแข็ง และที่สำคัญที่สุดคือกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง ขับเคลื่อนการพัฒนาไปพร้อมๆกันในทุกมิติ ทั้งในด้านการพัฒนาอาชีพ การท่องเที่ยว การอนุรักษ์สืบทอดวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่น การช่วยเหลือซึ่งกันและกันในสังคมเป็นต้นimage099

การสนับสนุนและต่อยอด

กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง เป็นกลุ่มที่เปิดรับการพัฒนาและการต่อยอดสนับสนุนจากองค์กรต่างๆ ดังเช่นบทบาทของ เทศบาลตำบลแม่เมาะ และ กฟผ.แม่เมาะ ที่ร่วมผลักดันส่งเสริม การพัฒนาความรู้ เติมเต็มในสิ่งที่ขาด และช่วยกันคิดต่อยอดการดำเนินงานต่างๆร่วมกันอย่างต่อเนื่อง ทำให้ชุมชนบ้านเมาะหลวงมีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยว ในพื้นที่ อ.แม่เมาะ ตลอดจนได้เข้าร่วมโครงการส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีเกษตรจังหวัดลำปาง ประจำปี 2560 ซึ่งเป็นโอกาสดีในการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวชุมชน สู่การท่องเที่ยวในระดับจังหวัดและระดับประเทศต่อไป ส่วนในด้านการเกษตร กลุ่มจะยังคงใช้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงและศาสตร์พระราชามาประยุกต์ใช้อย่างต่อเนื่อง โดยมองถึงการต่อยอดผลิตภัณฑ์ที่ตลาดต้องการและเหมาะสมต่อพื้นที่เพาะปลูกอันจำกัดของชุมชน ซึ่งเชื่อได้ว่า ด้วยพลังจิตอาสาและการบริหารจัดการที่ดีของกลุ่ม ในอนาคตเราคงได้เห็นการพัฒนาและอาจได้ลิ้มลองผลิตภัณฑ์และสินค้าใหม่ๆ จากการต่อยอดของกลุ่มอย่างแน่นอน